တချိန်က ဗြိတိသျှတို့ တည်ဆောက်ခဲ့သော တံတားကြီးသည် ယခုမူ အနားယူနေပြီ။ သူ၏ နံဘေးကပ်ရက်သား တွင် တံတားအသစ်တစင်းက တံတားဟောင်းကြီး၏ တာဝန်ကို လက်လွှဲယူလိုက်လေပြီ။

ကလိန်အောင်တံတားဟု လူသိများကြသည့် တချိန်က တံတားဟောင်းသည် ပေ ၅၀၀ ကျော်ခန့်ရှည်သည်။ တံတားကြီး၏ ဗိသုကာ ဒီဇိုင်း၊ တည်ဆောက်ထားဟန်မှာ လှပပါသည်။

သို့သော် တလမ်းမောင်းသာဖြစ်၍ ယာဉ်မောင်းများအတွက် တဖက်က ယာဉ်ကြောကို စောင့်ရခြင်း၊ ယာဉ်ကြောလုရခြင်းမျိုး၊ ခရီးသည်များကို လမ်းဆင်းလျှောက်ခိုင်းရခြင်းမျိုး၊ ကားအမိုးနှင့် တံတားဘောင်မလွတ်ခြင်းမျိုး၊ တံတားခံနိုင်ဝန်ကြောင့် တင်ဆောင်လာသော ပစ္စည်းများကို အခြားယာဉ်များနှင့် ကဲ့ယူရခြင်းမျိုး အမျိုးမျိုးသော အခက်အခဲများစွာကို တံတားဟောင်းကြီးကို ဖြတ်သန်း၍ မောင်းနှင်ခဲ့ဖူးကြသော ယာဉ်မောင်းများ ကြုံခဲ့ရကြပေမည်။

တံတားကြီး၏ ကြမ်းခင်းမှာ သစ်သားဖြစ်၍ ကားဘီးအတွက် သီးသန့် လမ်းကလေး နှစ်ခုသာရှိခဲ့သည်။ ဆိုင်ကယ်များ၊ စက်ဘီးများ သစ်သားကြမ်းခင်းကြား ဘီးကျွံတတ်ကြသည်။ လူသွားလမ်းသီးသန့်မရှိ။

ယခင်က ဆိုလျှင် သုံးဘီးဆိုင်ကယ်များအတွက် ဖြတ်သန်းရ ခက်ခဲ့သည့် ကာလတခုရှိခဲ့သည်။

ထားဝယ်မြစ်၏ မြစ်ဖျား မိကျောင်းလှောင်းချောင်းနှင့် ဇင်းဘာချောင်းတို့ ပေါင်းစု၍ စီးသည့် ကလိန်အောင်ချောင်းကြီးကို ဖြတ်သန်းတည်ဆောက်ထားခဲ့သည့် တချိန်ကတံတားကြီး။ ရာသီဥတုကြည်လင်လျှင် တံတားကြီးပေါ်မှ ရှင်ကိုးရှင်စာရင်းဝင် ဆံတော်ရှင် စေတီကို ဖူးတွေ့နိုင်သေးသည်။

တံတားကြီးကို တည်ဆောက်ခဲ့သည်မှာ ဗြိတိသျှခေတ်ကဖြစ်ပြီး တံတားဘောင်တွင် ရေးထိုးထားသည့် မှတ်တမ်းအရ ၁၉၃၆-၃၇ ဝန်းကျင်မှစ၍ တည်ဆောက်ခဲ့သည်ဟု ခန့်မှန်းရသည်။ တာဝန်ယူ တည်ဆောက်ခဲ့သည့် ဌာနမှာ ထိုစဉ်က Burma P.W.D (Public Works Department) ဟုဆိုသည်။

မြန်မာဘာသာသို့သင်လျော်သလိုပြန်ဆိုရလျှင် မြန်မာ့ ပြည်သူ့ဆောက်လုပ်ရေးဌာန ဆိုရပေမည်။ သို့သော် တံတားကြီး၏ သံဘောင်များကို ထုတ်လုပ်ခဲ့သည့် ကုမ္ပဏီမှာ The Motherwell Bridge & Engineering Co LD ဟုသိရသည်။

ထိုကုမ္ပဏီမှာ စကော့တလန်တွင် ရှိသည့် လမ်းတံတားဆောက်လုပ်ရေး ကုမ္ပဏီတခု ဖြစ်ပေမည်။ ခန့်မှန်းရလျှင် Burma P.W.D က ထို The Mother Well Bridge & Engineering ကုမ္ပဏီကို ကန်ထရိုက် ပေးခဲ့ဟန်တူပါသည်။

တံတားဘောင်ရှိမှတ်တမ်းတွင် စာချုပ် နံပါတ်ကိုပါဖော်ပြထားပြီး ၁၉၃၆၊ ၁၉၄၇ ဧပြီလ အစရှိသဖြင့် သက္ကရာဇ်များပါရှိသည်။ ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ်ကြီး မဖြစ်မီက တည်ဆောက်ပြီးစီး ခဲ့မည် ဟုထင်ပါသည်။

မည်သို့ဆောက်လုပ်ခဲ့သည်၊ မည်မျှကုန်ကျခဲ့သည်၊ ထိုသံဘောင်ကြီးများကို စကော့တလန်မှ ကလိန်အောင်သို့ မည်သို့ သယ်လာခဲ့သနည်း အစရှိသော မေးခွန်းများရှိနေသည်။

ဗြိတိသျှတို့လက်အောက်သို့ အစောဆုံးကျရောက်ခဲ့သော တနင်္သာရီဒေသတွင် ယနေ့တိုင်ရှိနေဆဲ တံတားကြီး၏ အတိတ်မှတ်တမ်းကို တူးဆွ ဖော်ထုတ် ပြုစု၍ သုတေသန ပြုသင့်ကာ မပျက်မစီးအောင် မွမ်းမံပြင်ဆင်ထား၍ ကိုလိုနီခေတ်သမိုင်းဝင် တံတားကြီးကို အများသူငှာလေ့လာနိုင်အောင် စီမံထားသင့်ပေသည်။

ဤတံတားကြီးနှင့် ပတ်သက်၍ တချိန်က မှတ်တမ်း မှတ်ရာမှာ ဓာတ်ပုံများ အမှတ်တရများကို မျှဝေရန်လည်း မေတ္တာရပ်ခံပါသည်။

အောက်ပါဓာတ်ပုံများမှာ လွန်ခဲ့သော ၂၀၁၃ နှင့် ၂၀၁၆ နှစ်ခန့်က ရိုက်ကူးထားခဲ့သော ပုံများသာဖြစ်ပါသည်။