တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး နောက်ခံသမိုင်းမှတ်စုနှင့် ထားဝယ်မှတ်စု (မောင်လေးတင့်)
ဒီတစ်ပတ် တနင်္သာရီစာအုပ်စင်အတွက် ညွှန်းချင်တဲ့စာအုပ်ကတော့ အမျိုးသားစာပေဆုရစာရေးဆရာ မောင်လေးတင့်ရဲ့ “တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး နောက်ခံသမိုင်းမှတ်စု” ပါ။ပါရမီစာပေတိုက်က ၂၀၁၅ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလမှာ ထုတ်ဝေခဲ့တဲ့စာအုပ်တစ်အုပ်ဖြစ်ပြီး စာမျက်နှာ ၃၈၆ မျက်နှာရှိပါတယ်။
စာအုပ်မှာ တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီးနောက်ခံသမိုင်းမှတ်စု၊ နယ်ချဲ့ဆန့်ကျင်ရေးနှင့် အမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးကြိုးပမ်းမှုများဆိုပြီး အပိုင်းနှစ်ပိုင်းခွဲပြုစုတင်ပြထားပါတယ်။
အပိုင်း(၁)မှာတော့ တနင်္သာရီဆိုတဲ့အမည်ကိုကြံဆပြထားပြီး တနင်္သာရီမြို့လေးရဲ့ တစ်ချိန်က အရေးပါခဲ့တဲ့သမိုင်းကြောင်းကိုပါ လျှပ်တစ်ပြက်တွေ့လိုက်ရပါတယ်။ တနင်္သာရီတိုင်းအတွင်းရှိ ရှေးမြို့ဟောင်းများအကြောင်း ဖော်ပြထားရာမှာတော့ ထားဝယ်ဒေသမှာရှိတဲ့ မြို့ဟောင်းများနဲ့ မြိတ်ဒေသမှာရှိတဲ့ မြို့ဟောင်းများရယ်လို့ ပိုင်းခြားတင်ပြထားပါတယ်။
ဒါ့အပြင် ပုဂံခေတ်ကစလို့ဗြိတိသျှကိုလိုနီခေတ်အထိသမိုင်းကြောင်းကိုလည်းတင်ပြထားပါတယ်။ ခေတ်အဆက်ဆက်အုပ်ချုပ်ခဲ့ကြတဲ့ ထားဝယ်မြို့ဝန်တွေ၊ တနင်္သာရီမြို့ဝန်တွေ၊ မြိတ်မြို့ဝန်တွေစာရင်းကိုလည်းပြုစုဖော်ပြထားပါတယ်။ အလောင်းမင်းတရား၊ နောင်တော်ကြီး၊ ဆင်ဖြူရှင်မင်း၊ ဘိုးတော်ဘုရား စတဲ့ မြန်မာမင်းတွေနဲ့ဆက်ဆံရေး၊ နယ်နိမိတ်အပိုင်းအခြား၊ ကိုလိုနီခေတ်အုပ်ချုပ်ရေးအခြေအနေတွေကို ဖော်ထုတ်တင်ပြထားတာစိတ်ဝင်စားဖွယ်ကောင်းလှပါတယ်။
သံလွင်မြစ်ကနေ ကော့သောင်းအထိ တနင်္သာရီဒေသတစ်ခုလုံး ဘာကြောင့် ကိုလိုနီနယ်ချဲ့ လက်အောက်အစောဆုံးကျရောက်သွားရတယ်ဆိုတာကို “ကျွန်ဖြစ်စောခဲ့သော တနင်္သာရီဒေသ” မှာလေ့လာနိုင်မှာပါ။
အပိုင်း(၂)ဖြစ်တဲ့ နယ်ချဲ့ဆန့်ကျင်ရေးနှင့်အမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးကြိုးပမ်းမှုများ မှာတော့ထားဝယ်နဲ့ မြိတ်မှာလှုပ်ရှားခဲ့တဲ့ ဂျီစီဘီအေ အကြောင်းအပါအဝင် ကျောင်းသားသပိတ်အကြောင်းနဲ့ မြန်မာ့လွတ်လပ်ရေးကြိုးပမ်းမှုသမိုင်းမှာ အရေးပါတဲ့ ဘီအိုင်အေ တနင်္သာရီတပ်မတော်၊ မြိတ်စစ်ကြောင်း မြိတ်ဘီအိုင်အေအကြောင်းတို့ကို ဖတ်မှတ်ရမှာပါ။ ဖက်ဆစ်တော်လှန်ရေးကာလ တိုင်း(၅)ဖက်ဆစ်တော်လှန်ရေး ဇေယျကျော်သူ တပ်ဖွဲ့အကြောင်းပြုစုတင်ပြထားလို့တိုင်းအတွင်းက လွတ်လပ်ရေးကြိုးပမ်းမှုသူရဲကောင်းများကိုပါ ဖတ်မှတ်ခွင့်ရခဲ့ပါတယ်။
စာအုပ်ရဲ့နောက်ဆုံးအခန်းတွေမှာတော့ စစ်ပြီးခေတ်လွတ်လပ်ရေးကြိုးပမ်းမှုကိုဖော်ပြထားပါတယ်။ အထူးသဖြင့် ထားဝယ်ဒေသတွင်းစစ်ပြီးခေတ် လွတ်လပ်ရေးကြိုးပမ်းမှုကိုဖော်ပြတာအလေးကဲပါတယ်။
ချုပ်၍ဆိုရမယ်ဆိုရင်တော့ ဒေသတွင်းလှစ်ဟာနေတဲ့ သမိုင်းကွက်လပ်တစ်ခုကို ဖြည့်ဆည်းပေးတဲ့စာအုပ်တစ်အုပ်လို့သုံးသပ်ချင်ပါတယ်။ ဒီစာအုပ်နဲ့တစ်ဆက်တည်း တွဲလျက်ဖတ်မှတ်သင့်တဲ့စာအုပ်ကတော့ မောင်လေးတင့်ပဲပြုစုထားတဲ့ “ထားဝယ်မှတ်စု”စာအုပ်ပါ။
ဒီစာအုပ်ကိုတော့ ပါရမီစာပေတိုက်ကပဲ ၂၀၁၉ ခုနှစ်အောက်တိုဘာလမှာ ထုတ်ဝေခဲ့ပါတယ်။ ဒီစာအုပ်နှစ်အုပ်ကို ယှဉ်တွဲဖတ်မှတ်လိုက်မယ်ဆိုရင် အထူးသဖြင့်တော့ ထားဝယ်သမိုင်းကိုအတော်အတန်ပြည့်ပြည့်စုံစုံ သိမှတ်ခွင့်ရပါလိမ့်မယ်။ဗြဟ္မာကြီးတွေ၊ဗျာဒိတ်တွေ၊နတ်သိကြားတွေနဲ့ ဖွဲ့ယှက်ထားတဲ့ ဒဏ္ဍာရီဆန်ဆန်သမိုင်းစာအုပ်မဟုတ်တဲ့အတွက် အထူးလေ့လာသင့်တဲ့စာအုပ်တစ်အုပ်ဖြစ်ကြောင်းပါ။
