ထားဝယ်စကားအလှ

January 6, 2025,

Tanintharyi Gallery

အင်္ဂလိပ်စကားလေ့လာရာတွင် စာလုံးပေါင်းမတူ၊ အနက်မတူသော်လည်း အသံထွက် ဆင်တူသည့် (Homophone) စကားလုံးများကို လေ့လာကြရသည်။ အင်္ဂလိပ်စကား၏ အလှတမျိုး ဖြစ်သည်။ ထားဝယ်စကားတွင်လည်း ထိုသို့ စကားလုံး အလှကလေးများ ရှိမလားဟု တွေးမိရာ များစွာရှိနိုင်သည်၊ ရှိနေသည်ကို သတိထားမိလာသည်။

လတ်တလောတွင် အများလက်ခံ၍ ကျယ်ပြန့်စွာသုံးနေသည့် စံထားဝယ်စာ မရှိသေးသည့်အတွက် အသံထွက်တူ စကားလုံးများအတွက် စာလုံးပေါင်းတူ/မတူကို မဆွေးနွေးနိုင်သေးပါ။ ထို့ကြောင့် မြန်မာစာကို အခြေခံ၍သာ ထားဝယ်စကား၌ အသံထွက်တူသော်လည်း သုံးသည့်နေရာအလိုက် အဓိပ္ပါယ်ကွာသွားနိုင်သည့် စကားလုံးများကို မျှဝေလိုပါသည်။

ပထမဆုံးတွေးမိသည့် စကားလုံးမှာ /ရှစ်/ ဟူသော စကားလုံးပင်။ ထိုစကားလုံးသည် ‘ချစ်’၊ ‘ချက်’၊ ‘ရှက်’၊ ‘သရက်’ နှင့် ‘ခဏ’ ဟူသော အဓိပ္ပါယ်မျိုးကို ညွှန်းနိုင်ကြောင်း သတိထားမိသည်။

နန့်ဝိုငါ ရှစ် ဟယ်/ဟှယ်/ရယ်။ (နင့်ကိုငါ ချစ်တယ်။)

ကြစ်သားဟန်း ရှစ် စားမယ်။ (ကြက်သားဟင်း ချက်စားမယ်။)

လူကြားထဲမာ က ပြရဝို ရှစ် ဇာ့။ (လူကြားထဲ ကပြရတာ ရှက်တယ်။)

ပိထောန်းနာ့ ရှစ်ကန်း လိုက်ဇာ့။ (ငပိထောင်းနှင့် သရက်ကင်း လိုက်ဖက်တယ်။)

ထားဟှားလတ် ရှစ်ရား/ဟှား ငှားဘာ။ (ဓါးတလက် ခဏလောက်ငှားပါ။)

/ဗြန်/ ဟူသော အသံလည်း ရှိသည်။ တချိန်ကတော့ ထို စကားလုံးသည် ငွေ၊ ပိုက်ဆံကို ညွှန်းသည်။ ဗြန် သည် ‘မြန်’ ဟူသော အဓိပ္ပာယ်မျိုးလည်းဆောင်သည်။ သို့သော် မြန်မြန် ဟုဆိုသောအခါ ‘ဗြန်းဗြန်’ ဟု သုံးသည်။

ဗြန်လိုနေရယ်/ဟှယ် (ငွေ/ပိုက်ဆံလိုနေတယ်) (ယခုအခါသိပ်မသုံးတော့)

ဗြန်လိုနေရယ်/ဟှယ် (အလျင်လိုနေတယ်) (အသုံးများ)

သတိရမိသော စကားလုံးတခုမှာ /ရှောက်/ ဖြစ်သည်။ ‘ရှုပ်’ သည်ဟုအနက်တွင်သည်။ ထို့အပြင် ‘ကိုင်’၊ ‘ဆုပ်’ စသည့် အဓိပ္ပါယ်မျိုးကို ဆိုလိုရာတွင်လည်း သုံးသည်။

ဆေးထဲမာ လူရှောက် ဇာ့မား။ (ဈေးထဲမှာ လူရှုပ်ပါလား)

ထီးရား/ဟှားဇင်း ရှစ်သား ရှောက်ဟှားပေး ကေ့ကေ့။ (ထီးတစင်း ခဏလောက် ကိုင်ထားပေးပါ)

အထက်ပါစကားလုံးများမှာ ဥပမာသာ ဖြစ်ပါသည်။ စာရှုသူများတွင် အခြားသော စကားလုံးများစွာ၊ စဉ်းစားချက် များစွာ ရှိနိုင်ပါသည်။